Kitab Faridatul Faraid (Siri 2)

Syarahan Faridatul Faraid: Kupasan Akidah dan Rahsia Basmalah

1. Pendahuluan

"Kegembiraan pada Waktu Subuh" buku terbaru Tuan Guru yang menghimpunkan hadis tentang fadilat amalan sebelum dan selepas Subuh.

Amalan Subuh:

Jangan tinggalkan solat sunat sebelum Subuh kerana nilainya lebih baik daripada dunia dan seisinya.

Amalan selepas salam Subuh yang disunnahkan merangkumi perkara-perkara berikut:

- Mengekalkan posisi kaki: Sejurus selepas memberi salam, disunnahkan untuk kekalkan posisi kaki seperti dalam tahiyat akhir sehingga selesai membaca zikir-zikir tertentu.

- Antara zikir yang perlu dibaca dalam keadaan posisi kaki tersebut ialah "La ilaha illallah wahdahu la syarikalah..."

- Disunnahkan juga untuk membaca doa perlindungan daripada api neraka sebelum mengubah kedudukan kaki.

- Segala fadilat dan panduan lengkap mengenai amalan sebelum dan selepas Subuh ini dihimpunkan dalam buku terbaharu karangan Tn Guru Ustaz Muhadir Hj Joll yang bertajuk "Kegembiraan pada waktu subuh."

Selain amalan selepas salam, jangan meninggalkan solat sunat sebelum Subuh kerana nilainya yang lebih baik daripada dunia dan seisinya.

2. Pengenalan Kitab & Pengarang

Kitab: Faridatul Faraid fi ‘Ilmil ‘Aqaid merupakan kitab kecil yang sangat bernilai dalam ilmu akidah/tauhid mengikut manhaj Imam al-Asy'ari (Sifat 20).

Pengarang: Syeikh Ahmad bin Muhammad Zain bin Mustafa bin Muhammad al-Fathani yang berasal dari Patani.

Istilah "Khadhdarallah": Dari segi bahasa ia adalah fi'il madhi (perbuatan lampau), namun dari segi maksud ia adalah doa yang bermaksud "Semoga Allah menghijaukan kebun harapannya", iaitu semoga Allah memberkati dan membuahkan manfaat daripada hasil kerja pengarang.

Adab Ilmu: Digalakkan membaca al-Fatihah untuk pengarang dan guru setiap kali ingin memulakan bacaan atau ulang kaji kitab.

3. Perbahasan Basmalah (Bismillahirrahmanirrahim)

Muta’allaq: Terdapat perbahasan tentang "rahsia muta'allaq" (ketergantungan makna tersirat) yang mempunyai 8 bentuk pecahan. Ini termasuk perbezaan memulakan sesuatu dengan kata nama (isim) atau kata kerja (fi'il).

Taqdim & Takhir: Prinsip mendahulukan nama Allah (taqdim) di permulaan urusan adalah untuk mendapatkan keberkatan.

Analogi Fiqh: Konsep mendahului/mengakhirkan ini juga dikaitkan secara ringkas dengan situasi wanita haid yang suci dan urusan qada solat.

4. Konsep Akidah: Wujud Allah vs Makhluk

Wajib al-Wujud: Allah adalah Dzat yang wajib ada; akal menetapkan Allah mesti ada dan mustahil bagi-Nya untuk tidak wujud.

Mumkin al-Wujud (Ja'iz al-Wujud): Makhluk bersifat "boleh ada dan boleh tiada".

Kehidupan Manusia: Manusia diapit oleh dua keadaan tiada (adam), iaitu sebelum lahir dan selepas mati. Namun, selepas kebangkitan, manusia akan kekal selamanya berdasarkan janji Allah.

Kematian bukanlah noktah akhir, tetapi permulaan kehidupan sebenar di mana keadilan (hisab) akan ditegakkan.

5. Rahmat Allah: Ar-Rahman & Ar-Rahim

Erti Rahmat: Bagi Allah, rahmat bermaksud ihsan atau berbuat baik kepada makhluk (kerana Allah tidak mempunyai hati atau perasaan belas seperti makhluk).

Ar-Rahman (5 Huruf): Rahmat yang umum kepada semua makhluk (Islam atau kafir) dan merujuk kepada nikmat-nikmat yang besar/asas.

Ar-Rahim (4 Huruf): Rahmat yang khusus untuk orang beriman sahaja, merujuk kepada nikmat yang halus atau cabang seperti kekuatan iman dan rezeki yang diberkati.

Kaedah Bahasa: Banyaknya binaan huruf (katsratul mabani) menunjukkan keluasan makna (katsratil ma'ani); sebab itu Ar-Rahman lebih luas cakupannya daripada Ar-Rahim.

6. Fadilat Amalan Basmalah

Hajat Biasa: Membaca Basmalah 41 kali dan dihadiahkan kepada ahl al-naubah atau para auliya sebagai asbab/jalan memohon pemeliharaan Allah.

Hajat Besar: Membaca Basmalah 786 kali beserta doa: "Allahumma anta laha wa law 'azumat farrijha bifadli Bismillahirrahmanirrahim".

8 bentuk pecahan rahsia muta'allaq dalam basmalah

Muta'allaq merujuk kepada "rahsia" atau perkara tersirat (ketergantungan makna) yang tidak disebutkan secara literal dalam ayat Bismillahirrahmanirrahim.

Pecahan-pecahan ini terbentuk daripada kombinasi kategori berikut:

• Jenis Perkataan (Isim vs Fi'il): Muta'allaq itu boleh terdiri daripada Isim (kata nama) atau Fi'il (kata kerja).

- Sifat Makna (Umum vs Khas): Sama ada perkataan yang tersirat itu bersifat umum (seperti "aku memulakan") atau khas (mengikut perbuatan spesifik yang dilakukan seperti "aku membaca" atau "aku makan").

- Kedudukan (Taqdim vs Takhir): Perbahasan sama ada perkataan yang tersirat itu berada di awal (didahulukan/taqdim) atau di akhir (diakhirkan/takhir).

Huraian Tambahan Mengenai Konsep Ini:

- Prinsip Barakah: Dalam aspek taqdim (mendahulukan) dan takhir (mengakhirkan), sumber menyatakan bahawa yang terbaik adalah mendahulukan nama Allah dalam permulaan sesuatu urusan untuk mendapatkan keberkatan.

Contoh Kata Kerja (Fi'il):

o Abda'u (Aku bermula)

o Nabda'u (Kami bermula)

o Yabda'u (Dia bermula)

o Yabda'una / Yabda'na (Mereka bermula)

Kedalaman Perbahasan: Walaupun perbahasan ini nampak mudah, ia dihuraikan dengan sangat mendalam oleh para ulama, sehingga di institusi pondok, perbincangan mengenai basmalah sahaja boleh memakan masa berhari-hari.

Terdapat 8 pecahan muta'allaq dalam basmalah, dan salah satu perbezaan utamanya adalah sama ada kita memulakan (menyandarkan makna) dengan isim atau fi'il.

- Kedua-dua isim dan fi'il ini boleh bersifat umum atau khas. Sebagai contoh, jika menggunakan fi'il (kata kerja), ia boleh dalam bentuk fi'il mudhari' (perbuatan yang sedang berlaku) seperti abda'u (aku bermula), nabda'u (kami bermula), yabda'u (dia bermula), atau yabda'una/yabda'na (mereka bermula).

- Prinsip Keberkatan (Taqdim & Takhir): Perbahasan isim dan fi'il ini juga berkait rapat dengan kedudukan perkataan tersebut (sama ada didahulukan atau diakhirkan).

- Tuan Guru menekankan bahawa yang terbaik adalah mendahulukan nama Allah (taqdim) dalam permulaan sesuatu urusan untuk mendapatkan keberkatan (barakah).

Dzat al-Wajib al-Wujud bagi Allah

Maksud Dzat al-Wajib al-Wujud bagi Allah ialah Allah wajib ada, di mana akal menetapkan bahawa Allah itu semestinya wujud dan adalah mustahil bagi-Nya untuk tidak ada,.

Istilah ini membezakan Allah dengan makhluk yang bersifat al-Mumkin al-Wujud (atau ja'iz al-wujud), yang bermaksud makhluk tersebut boleh ada dan boleh juga tiada.

Sebagai contoh, kehidupan manusia diapit oleh dua keadaan "tiada" (adam), iaitu tidak wujud sebelum dilahirkan dan akan mengalami kematian, sedangkan Allah adalah Dzat yang kewujudan-Nya adalah mutlak dan tidak bermula mahupun berakhir.

Keyakinan terhadap konsep ini merupakan sebahagian daripada usaha untuk memantapkan akidah mengikut manhaj Imam al-Asy'ari menerusi pengajian kitab Faridatul Faraid.

Amalan:

Cara mengamalkan basmalah untuk memohon hajat yang besar adalah seperti berikut:

- Bilangan Bacaan: Membaca Basmalah sebanyak 786 kali

- Doa Khusus: Bacaan tersebut hendaklah disertakan dengan doa. Amalan ini memerlukan mujahadah atau kesungguhan yang tinggi daripada orang yang mengamalkannya.

- Selain itu, terdapat juga amalan basmalah untuk hajat biasa atau pemeliharaan iaitu dengan membaca Basmalah sebanyak 41 kali yang dihadiahkan kepada ahl al-naubah atau para auliya sebagai jalan atau asbab untuk memohon pemeliharaan Allah. Ahl al-naubah merujuk kepada para auliya (wali-wali Allah).

- Cara Amalan: Membaca Basmalah sebanyak 41 kali dan pahalanya dihadiahkan kepada ahl al-naubah atau para auliya tersebut. Amalan ini dilakukan sebagai jalan atau asbab untuk memohon pemeliharaan daripada Allah.

Pujian (al-hamdu) dalam perbahasan kitab

Makna Alif-Lam: makna alif-lam pada kalimah.

Alhamdulillah merangkumi tiga aspek iaitu jins, istighraq, dan istihqaq. Dalam pengajian ilmu tauhid (khususnya kitab Sifat 20), terdapat empat jenis pujian iaitu:

1. Qadim bagi Qadim

2. Qadim bagi Hadits

3. Hadits bagi Qadim

4. Hadis bagi Hadits

Istilah jins, istighraq, dan istihqaq merujuk kepada perbahasan mengenai makna alif-lam (ال) yang terdapat pada kalimah Alhamdulillah.

• Jins (Jenis): Bermaksud alif-lam itu menunjukkan bahawa jenis puji-pujian itu semuanya adalah milik Allah secara hakiki.

• Istighraq (Merangkumi): Bermaksud alif-lam itu membawa makna merangkumi segala puji-pujian; iaitu setiap satu pujian yang wujud di alam ini, sama ada yang nyata atau tersembunyi, semuanya kembali kepada Allah.

• Istihqaq (Kelayakan/Hak): Bermaksud alif-lam itu menunjukkan bahawa hanya Allah sahaja Dzat yang layak dan berhak menerima segala pujian tersebut.

Sambungan..